Opgroeien

Armoede zit niet in mensen, maar mensen

We moeten breken met het narratief dat zegt dat armoede iets is waar je je ‘uit moet vechten’. De echte vraag is: hoe creëren we een samenleving die voor iedereen leefbaar is?


Naar aanleiding van de documentaireserie Opgroeien met Tegenwind ontwikkelden wij, Collectief Kapitaal, Een van de Jongens, BNNVara en FNO zorg voor kansen, een aanvullend impactprogramma. Tijdens meetups door het hele land onderzochten we: wat als we armoede niet beschouwen als een probleem ‘er nu eenmaal is’, maar als een verdeling die ooit is gemaakt - van zeggenschap, geld en spreekruimte?

Nu gaan we verder op reis met Armoede, Noot, Mies: een werkplaats voor met gevolgen. Hierin onderzoeken we hoe taal verbonden is met macht. Wil jij mee? Lees hieronder meer.


Armoede, Noot, Mies

Een werkplaats voor woorden met gevolgen. 10 maanden lang onderzoeken we hoe taal verbonden is met macht. Iedereen kan zich aanmelden.

Aap, Noot, Mies. Het is dé lesmethode waarmee generaties hebben leren lezen, kijken en indelen: dit noemen we een aap, dit noemen we een noot, zo ziet de wereld eruit. Maar wat hebben we geleerd te zien wanneer we het woord armoede horen?

Anders dan een aap of een noot heeft armoede geen vanzelfsprekende betekenis. Wat we erin zien, wordt gevormd door onze ervaringen, overtuigingen en maatschappelijke positie. Wie vooral geldgebrek ziet en dat verbindt aan individuele keuzes, komt bij andere verklaringen en oplossingen uit dan wie kijkt naar inkomen en bezit, naar regels en instituties, of naar de verdeling van risico, bescherming en zeggenschap.

Daar zit de macht van taal: in de manier waarop woorden onze aandacht sturen. Ze maken sommige oorzaken zichtbaar en andere onzichtbaar, leggen verantwoordelijkheid bij bepaalde mensen en niet bij anderen. Daarom is er Armoede, Noot, Mies: een werkplaats voor woorden met gevolgen. Een plek waar we niet alleen op zoek gaan naar nieuwe woorden, maar vooral de macht en verhoudingen onderzoeken die achter bestaande taal schuilgaan. Voordat een professional bijvoorbeeld opschrijft: ‘moeder werkt niet mee’, is er al van alles bepaald. Wat geldt als meewerken? Wie bepaalt dat? Waarom wordt het probleem gezocht bij de moeder?

Zo’n ogenschijnlijk eenvoudige zin laat een hele wereld buiten beeld. Waarom werkte zij niet mee? Wat ging eraan vooraf? Welke regels of omstandigheden speelden een rol? Wat was de positie van degene die tegenover haar zat? In de werkplaats is daarom niet alleen de mens over wie gesproken wordt onderwerp van onderzoek, maar juist ook degene die spreekt, categoriseert en beslist.

In tien maanden komt dezelfde groep zes keer samen. We onderzoeken onze patronen, verhoudingen en posities. Mensen die nu vooral onderwerp zijn van beleid, hulp of onderzoek kunnen tegenspreken, corrigeren en meebepalen. Mensen die schrijven, organiseren of besluiten nemen, onderzoeken welke invloed hun blik en handelen hebben. De opgave ligt niet bij één groep of rol afzonderlijk. Juist het samenbrengen van verschillende ervaringen, posities en vormen van invloed, verstoort de manier waarop macht nu zijn werk doet.

Iedereen kan zich aanmelden: mensen die weten wat het betekent om in armoede te leven, mensen die ‘in’ of ‘aan’ armoede werken en mensen die zich op een andere manier betrokken voelen bij het onderwerp. Mensen die voelen dat er iets moet veranderen, maar misschien nog niet precies weten waar te beginnen.

We willen een groep samenstellen waarin verschillende ervaringen, posities en perspectieven naast elkaar bestaan. Daarom stellen we bij de aanmelding een aantal vragen. De antwoorden gebruiken we uitsluitend om een zo meerstemmig mogelijke groep samen te brengen.

De werkplaats wordt geleid door een reisleider: een getrainde begeleider met geleefde ervaring met armoede. 

Deelname is gratis. De werkplaats start in januari 2027 en duurt tien maanden. In die periode komen we zes keer samen in Utrecht. Drie keer in het weekend en drie keer doordeweeks. Tijdens de bijeenkomsten is er oppas aanwezig op locatie.

Enthousiast geworden? Aanmelden kan via: opgroeien@eenvandejongens.nl


Inschrijven voor armoede, noot, mies.

De spin-offs

Wil je dieper in de materie duiken, maar doe je dat het liefst met je eigen groep en/of in kortere tijd? Dan bieden we  – speciaal voor organisaties, gemeenten en afdelingen - op maat gemaakte Spin-off Reizen aan.

In één middag, drie middagen of vijf middagen maken we vastgeroeste ideeën en werkelijkheden zichtbaar en proberen we die samen te bevragen en te kantelen. Deze spin-offs zijn erop gericht om dit met je collega’s te doen, zodat je het gedachtegoed daarna gemakkelijker samen kunt blijven bevragen. Zo kom je tot een gedeelde, andere manier van kijken naar ongelijkheid en armoede. Vanuit deze nieuwe visie, kun je daarna op een andere manier te werk gaan.

Deze Spin-off Reizen worden geleid door ervaringsdeskundigen - mensen die zelf in armoede hebben geleefd. Daarvoor worden ze door ons getraind. Heb je interesse om hiervoor getraind te worden? Ga dan naar de training.


De Spin-offs Reizen zijn een kortere reis, gebaseerd op het gedachtegoed uit de langere reizen. Samen met jullie zorgen we ervoor dat het aansluit bij jullie context. De kosten worden op basis van jullie wensen bepaald.

Meld je organisatie of afdeling aan via het onderstaande formulier.

Nog vragen? Stel ze dan aan Deniece via opgroeien@eenvandejongens.nl

Aanmelden spin-off

Hoelang duurt het voor een mens doorzichtig wordt?

Contact